Wat is Joaquin?

JONATHAN, 44 jaar

 

Joaquin (Joint Air Quality Initiative) is een nieuwe EU-samenwerking met de steun van het INTERREG IVB North West Europe programma (www.nweurope.eu). Het doel van dit project is het gezondheidsbeleid te ondersteunen dat zich specifiek richt op de luchtkwaliteit in Europa. Jonathan (44 jaar) had geen idee dat de huidige luchtkwaliteit zo’n belangrijke invloed heeft op de gezondheid tot hij hoorde over Joaquin. Met twee kinderen in huis is hij bezorgd over hun gezondheid en de kwaliteit van onze lucht.

 

Wat is Joaquin? (internationale karakter luchtverontreiniging)

Joaquin (Joint Air Quality Initiative) is een nieuwe EU-samenwerking met de steun van het INTERREG IVB North West Europe programma (www.nweurope.eu). Het doel van dit project is het ontwikkelen van een meer gezondheidsrelevant luchtkwaliteitsbeleid in Europa. Om dit te bereiken, zal het project beleidsmakers voorzien van het nodige bewijs omtrent de huidige lokale en/of regionale situatie. Het Joaquin-project zal o.a. metingen uitvoeren om zo opkomende bedreigingen voor de gezondheid op tijd detecteren. Joaquin zal de beleidsmakers ook op een efficiënte manier adviseren en hen motiveren om het huidige beleid op het gebied van luchtkwaliteit aan te passen en te verbeteren.

Meten

In het onderdeel ‘metingen’ zal het Joaquin-project nieuwe, gezondheidsrelevante parameters meten: ultrafijn stof (deeltjesaantallen en actief oppervlak), black carbon (roet), PM10 en de samenstelling van het verzamelde PM10.

Deze metingen zullen op een internationaal niveau (Noordwest-Europa) op vijf plaatsen gebeuren omdat deze regio hard te lijden heeft onder de luchtverontreiniging en omdat de verspreiding van luchtverontreinigende stoffen ook een internationaal verschijnsel kan zijn. Bovendien brengt deze internationale samenwerking veel kennis bij elkaar. De 13 partners samen weten veel meer dan elke partner afzonderlijk. Voor moeilijk te meten parameters zoals ultrafijn stof en roet is dit extra waardevol, omdat deze samenwerking ons toelaat om gezamenlijk ervaring op te doen met onze meetnetten. Zo zullen we uiteindelijk sneller en beter deze gezondheidsrelevante gegevens kunnen meten.

De chemische en toxicologische analyse van de PM10-fractie helpt om de gezondheidsimpact van de luchtverontreiniging beter in te kunnen schatten.

Maatregelen 

In het tweede onderdeel wordt kennis en ervaring opgedaan met het implementeren van beleidsmaatregelen in de verschillende regio’s. Deze maatregelen, en de vele reeds genomen maatregelen, worden ook geëvalueerd. Er wordt een efficiënte tool ontwikkeld, een beslissingsmatrix van mogelijk te nemen maatregelen, die beleidsmakers van lokaal tot Europees niveau kunnen gebruiken om luchtverontreiniging te bestrijden.

Communicatie 

Centraal in het derde onderdeel staat de communicatie rond luchtkwaliteit, zowel naar experts en beleidsmakers, als naar risicogroepen en de brede bevolking toe. Goede informatie omtrent de gezondheidseffecten van luchtverontreiniging zal leiden tot een breed maatschappelijk draagvlak voor beleidsmaatregelen. Er zal onder meer een waarschuwingsdienst via sms beschikbaar worden gesteld, een smartphone-applicatie ontwikkeld worden en een project in scholen worden opgestart.

Waarom investeert Europa in Joaquin?

Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stelt Europa € 355 miljoen ter beschikking voor het INTERREG Noordwest-Europa programma. Dit programma heeft als doel projecten te co-financieren waarbij organisaties uit verschillende regio’s gezamenlijk oplossingen bedenken en uitvoeren voor gemeenschappelijke problemen.

Het Joaquin-project biedt Europa en de betrokken partnerorganisaties een uitstekende mogelijkheid om de luchtkwaliteitsproblematiek gezamenlijk aan te pakken, waardoor kennis makkelijker wordt overgedragen en innovatieve oplossingen sneller kunnen worden ontwikkeld en uitgevoerd. Zo komt het gezamenlijk opstarten van nieuwe meetinfrastructuur de vergelijkbaarheid van de resultaten ten goede. Het verdelen van de analysekosten, de kostenefficiëntie, en het gezamenlijk vergelijken en uitvoeren van maatregelen komt zo ook in een versnelde doorstroom naar nationale en lokale autoriteiten.

Met dit project dragen alle betrokkenen actief bij aan een samenhangend en duurzaam Europa van de toekomst.

Close
Alles weten?

Wat is fijn stof en ultrafijn stof?

Fijn stof is een verzamelnaam voor kleine, met het blote oog onzichtbare, deeltjes die in de lucht zweven zoals bijvoorbeeld roetdeeltjes. Deze deeltjes verschillen in oorsprong, grootte en samenstelling. Fijn stof is het onderdeel van luchtverontreiniging dat voor de meeste gezondheidseffecten zorgt. Hoe kleiner de deeltjes zijn, hoe dieper ze in de longen terecht komen en hoe meer schade ze kunnen aanrichten.

Fijn stof kan gedefinieerd worden als:

  • PM10: ‘grof’ fijn stof. Dit zijn deeltjes met een diameter kleiner dan 10 micrometer* (μm). Een haar is 5x zo dik.
  • PM2,5: ‘fijn’ fijn stof met een diameter kleiner dan 2,5 μm. PM2,5 bestaat vooral uit deeltjes die ontstaan bij verbrandingsprocessen, zoals roetdeeltjes bij dieselmotoren.
  • PM1: deeltjes met een diameter kleiner dan 1 μm.
  • P M0,1: ultrafijn stof. Dit zijn deeltjes met een diameter kleiner dan 0,1 μm.
  • *1 μm = 0,001 mm.

Wat is stikstofdioxide (NO2)?

Stikstofdioxide is het gas dat ontstaat bij verbranding. In de buitenlucht is het verkeer de belangrijkste bron van stikstofdioxide. Stikstofdioxide is een stof die makkelijk kan worden gemeten. Als de concentratie stikstofdioxide hoog is, dan is de concentratie van andere uitstoot van verkeer vaak ook hoog. Daarom wordt stikstofdioxide vaak gebruikt als maat voor de luchtvervuiling door het verkeer. Het is een zogenaamde verkeersindicator.

Wat is roet?

Roet bestaat uit kleine deeltjes die ontstaan bij verbrandingsprocessen. Het wordt soms ook zwarte rook of elementair koolstof genoemd. Roet behoort tot het fijn stof, maar kan ook afzonderlijk gemeten worden. Enerzijds omdat dit een betere maat is voor verkeersgerelateerde luchtverontreiniging, anderzijds omdat dit volgens de meest recente inzichten een betere indicator van gezondheidseffecten kan zijn.

Wat is ozon (O3)?

Ozon is een gas. Het wordt onder invloed van zonlicht gevormd uit stikstofoxiden en koolwaterstoffen. De concentratie ozon wordt sterk beïnvloed door het weer. Hoge concentraties ozon zien we vooral in de zomer op zonnige, windstille dagen met oostenwind. Met name ‘s middags en in de vroege avond. De hoeveelheid ozon loopt gedurende de dag op en is het hoogst tussen 12.00 en 20.00 uur. ’s Nachts wordt ozon op leefniveau weer grotendeels afgebroken.